دانشگاه كمبريج ( مترجم : يعقوب آژند )
428
تاريخ ايران ( دوره صفويان ) ( فارسي )
قوالبى كه با پيشطاق و تالار در يك بناى واحد همخوانى ندارد نيز نوعى دلبازى و سرزندگى موجود است و اين شادابى در انتقال تالار ( از نظر سنتى قالب معمارى كوتاه و محدود است ) به نقطه چهلپائى بالاى كف نيز ديده مىشود . صرفنظر از اين ناهمخوانيها ، عالىقاپو نقش خود را به عنوان جايگاه تماشاچيان به كمال انجام مىداد . شاه از اين كاخ مىتوانست ببيند و ديده شود و بدينسان در زندگى روزمره تختگاه خود شركت جويد . در اينجا سنن باستانى سكوى سلطنتى و پنجره ظهور شاه ، كسوتى تازه پوشيده بود . در اين كاخ هم بر قدرت شاهى و هم در دسترس بودن او به يكسان تأكيد شده است . پلان كف در داخل ، طبقهبهطبقه فرق مىكند . بعضى از بخشها به راحتى قابل تشخيص است : بخش كارهاى قضائى و ديوانى در پائين قرار داشت ؛ تالار پذيرائى با منبع آب و فواره در سطح تالار تعبيه شده بود ؛ و اتاق موسيقى در طبقه بالا با گچبرى ظريف و چينىهاى نفيس بر روى گچبريها ، انتخاب شده بود . ولى اتاقهاى ديگر كردوكار نامشخصى داشتند . اكثر آنها كوچك هستند ، امّا طاقبندىشان فضاى دلفريبى را ايجاد كرده است . نقاشيهاى فرسكو با سبكهاى متنوع روى ديوارها را تزيين كرده است : بعضى از آنها جوانان و دوشيزگان سرمستى را نشان مىدهند كه از كارهاى رضا عباسى است ، درحاليكه تعدادى ديگر سبك آزاد و عجيبى را ايجاد كردهاند كه نمودار 7 - اصفهان ، برش طولى عالىقاپو